Th脿nh quả ban đầu cho thấy những dấu hiệu t铆ch cực nhưng để tiến xa hơn nữa trong lộ tr矛nh x芒y dựng CPĐT, ch铆nh phủ, c谩c bộ ng脿nh địa phương, doanh nghiệp v脿 người d芒n vẫn cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa.
Một loạt c谩c vấn đề được đưa ra 鈥渕ổ sẻ鈥 tại Hội thảo quốc gia v脿 CPĐT (lần thứ 7) được tổ chức tại TP.HCM từ ng脿y 16-17/7. Đ贸 kh么ng chỉ l脿 c谩c giải ph谩p, b脿i học kinh nghiệm, m脿 c貌n l脿 những kh贸 khăn, trở ngại, v脿 kể cả những trăn trở trong việc th煤c đẩy nhanh lộ tr矛nh CPĐT Việt Nam.
Lộ tr矛nh CPĐT 2010: Liệu c贸 kịp kh么ng?
Theo Kế hoạch 48 của Ch铆nh phủ về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nh脿 nước giai đoạn 2009 -2010, th矛 đến hết năm 2010 Việt Nam phải x芒y dựng c谩c cơ quan điện tử. Cụ thể, phải bảo đảm trung b矛nh 60% c谩c th么ng tin chỉ đạo, điều h脿nh của l茫nh đạo c谩c cấp từ Trung ương đến địa phương được đưa l锚n cổng th么ng tin điện tử hoặc trang th么ng tin điện tử. Ngo脿i ra, 80% c谩n bộ c么ng chức phải sử dụng thư điện tử cho c么ng việc; v脿 90% số văn bản phải được quản l媒 tr锚n m么i trường mạng. Trong khi đ贸, con số thực tế đối với việc 鈥渙nline鈥 c谩c th么ng tin chỉ đạo, điều h脿nh năm 2009 chỉ mới đạt 30%.
Cũng theo kế hoạch tr锚n, Việt Nam sẽ x芒y dựng hệ thống th么ng tin kết nối c谩c cơ quan ở khoảng c谩ch xa nhằm n芒ng cao năng lực quản l媒, điều h脿nh của cơ quan nh脿 nước. Từ đ贸 đảm bảo 100% c谩c Bộ, Ban, ng脿nh đều c贸 cổng th么ng tin điện tử hoặc trang th么ng tin điện tử với đầy đủ th么ng tin về dịch vụ c么ng cung cấp cho 80% người d芒n v脿 doanh nghiệp. Kế hoạch n脿y đ茫 đưa ra những mục ti锚u rất cụ thể v脿 r玫 r脿ng để c谩c cấp từng bước triển khai ứng dụng CNTT trong cơ quan nh脿 nước.
Tuy nhi锚n, cho tới nay vẫn c贸 qu谩 铆t c谩c dịch vụ c么ng được ứng dụng một c谩ch rộng r茫i v脿 hiệu quả. Kết quả khi锚m tốn phản 谩nh sự thiếu đồng bộ v脿 đồng đều trong việc triển khai CPĐT. 10 năm kh么ng phải l脿 một khoảng thời gian ngắn ngủi v脿 với những mục ti锚u to lớn đặt ra trong 鈥Kế hoạch CPĐT 2010鈥 th矛 việc đi đ煤ng lộ tr矛nh thời gian xem ra kh么ng mấy khả thi.
Những kết quả khi锚m tốn
Mặc d霉 c貌n rất 铆t c谩c dịch vụ c么ng được ứng dụng CNTT nhưng bước đầu tiến tr矛nh triển khai CPĐT của nước ta cũng thu được một số kết quả nhất định. Theo 么ng Phạm Văn Hải, Ph贸 Cục trưởng Cục UWDCNTT, Bộ TT&TT, 80% nh芒n vi锚n thuộc c谩c Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Ch铆nh phủ đ茫 được cung cấp hộp thư điện tử nhưng chỉ c贸 47% sử dụng thường xuy锚n. C貌n tại c谩c cấp địa phương th矛 chỉ c贸 24% trong tổng số 43% nh芒n vi锚n được cấp hộp thư c贸 mức độ sử dụng thường xuy锚n. 2/3 c谩c Bộ, cơ quan ngang Bộ đ茫 triển khai họp giao ban trực tuyến tới c谩c đơn vị trực thuộc; trong khi đ贸 con số n脿y tại c谩c tỉnh th脿nh chỉ c贸 38%.
T矛nh h矛nh ứng dụng phần mềm trong c么ng t谩c quản l媒 văn bản v脿 điều h脿nh chiếm 90% ở c谩c Bộ, c貌n c谩c tỉnh th脿nh l脿 79%. Hầu hết c谩c c谩n bộ c么ng chức đều được trang bị m谩y t铆nh để l脿m việc. Nhiều trang th么ng tin của c谩c bộ, ban, ng脿nh đ茫 được mở, cập nhật v脿 cung cấp th么ng tin cho người d芒n v脿 doanh nghiệp. C谩c dịch vụ h脿nh ch铆nh c么ng (HCC) đ茫 dần được đưa l锚n c谩c cổng th么ng tin điện tử. Hiện c贸 gần một nửa tỉnh, th脿nh phố đ茫 triển khai m么 h矛nh một cửa li锚n th么ng ứng dụng CNTT.
N贸i một c谩ch c么ng bằng th矛 dịch vụ HCC đ茫 c贸 những dấu hiệu chuyển biến r玫 rệt. Đặc biệt, c么ng t谩c cải c谩ch thủ tục h脿nh ch铆nh đ茫 c贸 bước chuyển m矛nh mạnh mẽ v脿 Bộ Ngoại giao l脿 Bộ đầu ti锚n c么ng bố dữ liệu c谩c thủ tục h脿nh ch铆nh. Mặt kh谩c, theo chủ trương của Ch铆nh phủ th矛 đến cuối th谩ng 9, c谩c bộ ng脿nh c霉ng c谩c tỉnh phải c么ng khai h贸a thủ tục h脿nh ch铆nh, nghĩa l脿 Ch铆nh phủ sẽ c么ng khai h贸a to脿n bộ thủ tục h脿nh ch铆nh của nước ta.
Việc thực hiện tốt kế hoạch 48 trong giai đoạn 2009-2010 sẽ l脿 đ貌n bẩy th煤c đẩy tiến tr矛nh CPĐT của nước ta tiến tới c谩c mục ti锚u tiếp theo của năm 2015 v脿 2020. Tuy nhi锚n, con đường x芒y dựng CPĐT kh么ng thể ho脿n th脿nh chỉ trong một thời gian ngắn m脿 sẽ c貌n gặp nhiều kh贸 khăn, th谩ch thức trước mặt để c贸 thể đạt được sự th脿nh c么ng.
Th谩ch thức
Ngay cả khi c谩c ứng dụng CNTT đ茫 được 谩p dụng v脿o cơ quan nh脿 nước th矛 việc triển khai c谩c dịch vụ c么ng vẫn diễn ra kh谩 lẻ tẻ, ứng dụng chưa thực sự hiệu quả, triển khai thiếu đồng bộ, thiếu nguồn nh芒n lực v脿 ch铆nh s谩ch điều h脿nh chưa nhất qu谩n.
Theo Ph贸 Thủ tướng Ch铆nh phủ Nguyễn Thiện Nh芒n, trưởng ban chỉ đạo Quốc gia về CNTT, việc triển khai CPĐT ở nước ta sẽ gặp phải những kh贸 khăn lớn. Đ贸 l脿, c谩c l茫nh đạo của nước ta chưa c贸 kinh nghiệm về việc triển khai CPĐT v脿 GDP của nước ta c貌n tương đối thấp. V矛 vậy, việc triển khai CPĐT phải được thực hiện tr锚n c谩c quy m么 nhỏ, ph霉 hợp với từng địa phương, sau đ贸 r煤t kinh nghiệm v脿 nh芒n rộng ra m么 h矛nh lớn hơn để c贸 thể đem lại hiệu quả, tr谩nh l茫ng ph铆 tiền của v脿 c么ng sức. Ch煤ng ta cần tr谩nh việc chống ch茅o trong quản l媒, thẩm định đầu tư CNTT. Hiện số lượng đơn vị triển khai lớn nhưng lặp nhiều.
Kh贸 khăn nhiều nhưng th谩ch thức cũng kh么ng hề nhỏ. Theo một điều tra mới nhất (c么ng bố th谩ng 3/2009) của Tổng cục Thống k锚, cả nước hiện mới chỉ c贸 17,2% số lao động biết sử dụng m谩y t铆nh, chủ yếu l脿 c谩c ng脿nh nghề c贸 li锚n quan chẳng hạn như ng脿nh th么ng tin truyền th么ng, t脿i ch铆nh ứng dụng鈥 C谩c chuy锚n gia khẳng định tỉ lệ 17,2% l脿 con số cực kỳ khi锚m tốn cho thấy tr矛nh độ ứng dụng c么ng nghệ th么ng tin tại Việt Nam vẫn c貌n kh谩 thấp, v脿 điều n脿y sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc triển khai CPĐT hiện nay v脿 sau n脿y.
B锚n cạnh đ贸, điều kiện kinh tế x茫 hội cũng l脿 một r脿o cản m脿 những nh脿 hoạch định triển khai CPĐT cũng phải c芒n nhắc tới. Mặt bằng chung của nền kinh tế x茫 hội cũng l脿m cho việc đầu tư ph谩t triển lĩnh vực n脿y cũng bị giới hạn.
Hơn nữa, m么i trường ph谩p l媒 cũng ảnh hưởng kh么ng hề nhỏ đến tiến tr矛nh triển khai CPĐT được th么ng suốt. Việc cải c谩ch quy tr矛nh l脿m việc phải th铆ch ứng với những thay đổi nhanh ch贸ng về mặt CNTT tr锚n thế giới v脿 ph霉 hợp với sự ph谩t triển kinh tế ở nước ta.
